Niou-nieuws
Jaargang 20 nummer 2 december 2009
Bekijk of download deze nieuwsbrief
hier als PDF-bestand.
Internationaal veldbezoek in Kakim
Van 15 tot 18 juni 2009 vond in Ouagadougou het eerste internationale congres over lokaal bosbeheer plaats. Aan het congres namen vertegenwoordigers deel van de 15 CEDEAO-landen (Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Landen).
In West-Afrika wordt steeds meer belang gehecht aan duurzaam bosbeheer. In het kader van de decentralisatie wordt daarbij aan de lokale gemeenschap een belangrijke rol toebedeeld. Tijdens het congres zijn door de verschillende landen ervaringen over duurzaam bosbeheer
uitgewisseld. Bossen, zeker in de buurt van steden, worden in toenemende mate bedreigd door grootschalige houtkap voor brandhout. Ook het veelvuldig voorkomen van bosbranden vormt een bedreiging.
Als onderdeel van het congresprogramma is door de internationale delegatie een bezoek gebracht aan het duurzaam beheerde communale bos van Kakim, bij Méguet. Het duurzaam bosbeheer door de lokale gemeenschap is begonnen op initiatief van Pierre Kaboré, ‘onze man in Burkina Faso’ en wordt door het Comité Maastricht Niou financieel ondersteund. Dit internationale bezoek is natuurlijk een geweldige opsteker voor Pierre Kaboré, zelf bosbouwer, die het bezoek begeleidde.

De Minister van Milieu van Burkina Faso was tijdens het bezoek aan het bos erg onder de indruk van het werk dat verricht was om het bos te beschermen en schonk ter plekke 16 fietsen aan de bewoners van Kakim. De Franse televisie was ook aanwezig en maakte een reportage die te zien zal zijn op TV5 en France 24. Pierre Kaboré is door de Togolese delegatie uitgenodigd om in Togo een presentatie te geven over de bescherming van
bossen. Ook kreeg hij een onderscheiding van de “Communes Forestières” van Frankrijk. Daarnaast is het bos van Kakim ingeschreven voor de wedstrijd van “Het beste bos van
Burkina”. Op het moment zijn ze al erkend als het beste bos van de regio en heeft Kakim zich ook een goede positie verworven op nationaal niveau.
Hieronder een citaat uit het artikel “des forêts communales pour mieux préserver les ressources” dat is geschreven in de Inter Press Service in juli 2009:
“We hebben 16 personen waarvan 6 vrouwen gekozen die elke dag in het bos de ronde doen om er op toe te zien dat niemand zonder toestemming het bos in komt”, bevestigt meneer Sawadogo, uit het dorp Méguet dat zich op 145 km ten oosten van Ouagadougou bevindt, de hoofdstad van Burkina Faso. “Het is alleen maar de angst voor de branden in de omgeving waarvoor die controle nodig is” voegt hij toe, zichtbaar gelukkig om uit te kunnen leggen hoe door het betrekken van de lokale bevolking bij het beheer zo’n mooi voorbeeld van een communaal bos is gerealiseerd.
Het bos van Méguet is ontdekt door het grote publiek tijdens bovengenoemd congres, waarin de ondersteuning en de ontwikkeling van lokaal beheerde bossen centraal stond.
In het begin was het een simpel bos, maar de lokale gemeenschap heeft, met ondersteuning van het Comité
Maastricht-Niou, zich ingespannen om er een beschermd bos van te maken, in samenwerking met de bosbouwdienst” legt de Burkinabè-minister van Milieu, Salifou Sawadogo uit.
Het bos behoort toe aan 20 dorpen in de buurt van Méguet. De bevolking van die dorpen houdt zich bezig met herbebossing van open plekken en met de introductie van inheemse soorten. De ondergroei die ontstaan is heeft ervoor gezorgd dat bepaalde soorten dieren, zoals
herten, terug zijn gekomen alsook planten die uit het gebied dreigden te verdwijnen. “Mensen mogen niet zomaar het bos inkomen, vee mag er niet los rondlopen en er mag geen schadelijke houtkap plaatsvinden” verklaart meneer Sawadogo.
De bossen vormen de belangrijkste bron van energie voor ongeveer 80% van de bevolking van de CEDEAO, maar tegelijkertijd ook een bron van traditionele medicijnen en een bron van inkomsten. Tijdens het congres vroeg ministerpresident Tertius Zongo wat arme dorpsbewoners achterlaten voor hun kinderen. “Het belangrijkste bezit dat zij hebben is land, dus daarom moeten we er voor zorgen dat zij het kunnen behouden en ook in staat zijn zich er mee te voeden.”
Voor het Comité en al haar donoren in Nederland is dit bericht natuurlijk een enorme stimulans. Het bevestigt op indrukwekkende wijze dat onze gezamenlijke druppel-op-de-gloeiende-plaat inderdaad een enorme impact kan hebben. Het opleidingscentrum in Kakim met al haar omliggende (bos)projecten is nu nationaal en internationaal bekend. Met zijn allen gaan we verder om laten zien dat “Groen voor Burkina Faso” inderdaad mogelijk is.
terug naar boven
Ook overstromingen in Burkina Faso
Deze beelden spreken voor zich. De hevige regenval die enkele West-Afrikaanse landen en met name de stad Ouagadougou op 1 september 2009 heeft getroffen. Een regenval zoals er volgens recente gegevens nog NOOIT is geweest en die enorme verwoestingen heeft aangericht en duizenden mensen heeft ontheemd. De ontheemde mensen in de hoofdstad zijn in eerste instantie opgevangen in tentenkampen. Wereldwijd is geld ingezameld. Inmiddels heeft de regering de mensen gesommeerd om de kampen te verlaten en elders onderdak te zoeken. Voor westerse begrippen wellicht een ‘wrede’ manier, maar uitbraak van epidemieën dient te worden voorkomen. Voor meer informatie en foto’s zie www.inondationsauburkina.net.

terug naar boven
Stand van zaken projecten
Stand van zaken Niou
Tijdens onze reis in februari 2009 hebben we ook de projecten in de omgeving van Niou bezocht. Veel van deze projecten dateren van eind 80-er jaren. Het Comité heeft aan Pierre Kaboré gevraagd om samen met de burgemeester van Niou, monsieur Ousmane Diallo, te bespreken op welke wijze de indertijd aangelegde bossen (Bois de l’Amitié, Bois de Fraternité, Bois bij vrouwenkliniek) beschermd kunnen worden. Het Comité is bereid om daar eventueel een project van te maken. Nu wettelijk bosbescherming mogelijk is (zie onze toonaangevende projecten nabij Méguet) zou een beschermde status voor de bossen in Niou ook een optie zijn. Een andere vraag is om met de eigenaar tot overeenstemming te komen, dat de vrouwentuin in Niou het hele jaar ter beschikking staat van de vrouwenvereniging. Nu wordt de grond in de regentijd gebruikt om graangewassen in te telen en te oogsten.
Stand van zaken Méguet
De lopende projecten naderen hun afronding. Bij het opleidingscentrum in Kakim is het onderkomen voor de tijdelijke leerkrachten nagenoeg klaar, de zonnepanelen zijn geïnstalleerd, de kippenren en andere kleine zaken zijn gebruiksklaar. Natuurlijk gaan de lessen door en halen steeds meer studenten een diploma. Ondanks de wensen van de studenten om eigen projecten te beginnen, zijn er in 2009 geen nieuwe projecten gestart. Het is het Comité niet gelukt om haar subsidie aanvragen gehonoreerd te krijgen. En de kans om de eigen middelen te verdubbelen, wil het Comité vooralsnog niet terzijde schuiven. Pierre Kaboré heeft doorgegeven dat tijdens de zware regenval in september in Méguet en omgeving zo’n 35 huizen zijn ingestort. Gelukkig zijn er geen doden of gewonden gevallen. De dam in de barrage heeft stand gehouden, waardoor de watervoorraad voor de droge periode is behouden. Probleem is echter dat er sindsdien geen regen meer gevallen is, waardoor de oogsten dit jaar zeer slecht zullen zijn. Daarom wil Pierre Kaboré snel door met het realiseren van nieuwe projekten om de lokale bevolking te ondersteunen.
Doorkijk naar 2010
Pierre Kaboré heeft een nieuw projectvoorstel ingediend voor een groentetuin (circa 4.000 euro), voor herbebossing (circa 12.500 euro) en voor bosbescherming (circa 2.500 euro). Het Comité gaat voor deze projecten subsidie aanvragen. We hopen dit jaar hierin meer succes te hebben dan in 2009. Met behulp van de meeste subsidie verlenende organisaties is het mogelijk 40%-60% van het ingediende bedrag te ontvangen. Natuurlijk zijn aan deze subsidie voorwaarden verbonden, zoals het terugkoppelen van de resultaten. Het resterende deel wordt betaald door het Comité, met de donaties van u allen, trouwe lezers van het Niou Nieuws.
terug naar boven
Aktie St. Aloysiusschool en Blanche Dael

Ivan naar Niou
De actie begon in januari 2009, toen Ivan en zijn vader (Michiel Radder) in onze klas kwamen vertellen over hun reis naar Niou in Burkina Faso. Dit was vóór hun reis. Ze vertelden over wat ze met het geld wat wij zouden inzamelen gingen doen. In Burkina Faso wisten ze eerst namelijk niet hoe je met de landbouw om moest gaan. Als ze bijvoorbeeld hout nodig hadden kapten ze een hele boom om en plantten ze geen nieuwe aan. Op veel plaatsen in Afrika weten ze niet hoe je met de grond om moet gaan. De grond in Afrika is heel hard. Daardoor is het moeilijk om in Afrika producten te verbouwen. Maar ze kunnen natuurlijk nog veel meer leren. Het geld wat wij nu aan het inzamelen zijn gaat naar een opleidingscentrum in Niou. In het opleidingscentrum leren ze dus hoe ze met de grond moeten omgaan. Maar omdat de boeren overdag moeten werken, kunnen ze ’s avonds niet leren omdat het zo donker is. Maar daar heeft het Comité Maastricht-Niou iets op bedacht. Ze hebben er zonnepanelen neergezet, zodat er ’s avonds elektriciteit kan worden gebruikt. In de carnavalsvakantie gingen Ivan en zijn vader naar Niou. In mei 2009 is Ivan weer komen vertellen over zijn reis. Over wat ze gezien hadden, over de landbouw, over het feest en de souvenirs. Ze hadden ook foto’s bij zich.
Koffie en pinda’s
Wij zamelen geld in door middel van koffie en pinda’s te verkopen. Blanche Dael heeft heel veel koffie en pinda’s aan ons gesponsord. We zijn twee keer op dinsdag met de helft van de klas naar de branderij van Blanche Dael geweest waar wij zelf de zakjes moesten vullen. We werden in drie groepjes gedeeld. De eerste groep kreeg als eerste een rondleiding. De tweede groep ging eerst de koffiezakjes vullen. En de derde groep ging de pindazakjes vullen. Bij de rondleiding zag je de kelder waar alle koffiebonen en pinda’s lagen opgeslagen. Al die koffie kwam uit allerlei verschillende landen.
Je zag ook hoe de koffiebonen gebrand werden. Bij koffiezakjes vullen moest je eerst 1 kilo gebrande koffiebonen afwegen. Daarna ging je dat malen. Toen moest je op de zakjes stickers plakken: eentje met Blanche Dael en eentje met de sticker van de actie. Daarna moesten we de koffie in de zakjes doen. In elk zakje moest 100 gram koffie. Als laatste moest je de zakjes met een speciaal apparaat dichtmaken. De pinda’s moest je ook in zakjes doen. Die werden ook met een speciaal apparaat dichtgemaakt. Daarna moest je er weer een sticker opdoen van de actie. We hebben al heel veel verkocht en de pinda’s en koffie zijn al bijna uitverkocht.
Door Jade en Clara,
Maastricht, juni 2009

Resultaat in één week!
Binnen één week waren alle afgewogen en gestickerde zakjes koffie en pinda’s verkocht. Een reuze-snelle aktie die waarschijnlijk veel mensen aan hun neus voorbij is gegaan. De totale opbrengst was maar liefst € 870,–. Het Comité bedankt hierbij deze sublieme samenwerking tussen de St. Aloysiusschool en Blanche Dael. Wegens groot succes wordt deze ludieke actie herhaald. Een voorproefje hiervan is te zien op de Kerstmarkt van de St. Aloysiusschool 16 december 2009.
terug naar boven
Burkina Faso in het nieuws
Geboortebewijs
Miljoenen Burkinabé hebben geen geboortebewijs. Voor velen was het te kostbaar om aan te schaffen. Bovendien was het moeilijk om in afgelegen en verre gebieden je te registreren. De regering wil nu de geboortecertificaten gratis verstrekken. Naar verwachting komen 5 miljoen inwoners, voornamelijk vrouwen en kinderen, in aanmerking voor dit bewijs. Het is belangrijk om dit bewijs te hebben, het bevestigt het bestaan van een persoon. Specifiek voor kinderen biedt het geboortebewijs een bescherming tegen kinderarbeid, kidnap en kindhuwelijken. Daarom hoort volgens het handvest van de VN ‘Rechten van het Kind’ elk kind te zijn geregistreerd. Tevens verschaft het geboortebewijs, toegang tot scholing, gezondheidszorg en andere overheidsvoorzieningen. Eind april 2009 is de regering gestart met het gratis verstrekken van geboortebewijzen aan kinderen van 0 tot 18 jaar. Tevens is de registratie gestart van volwassenen, noodzakelijk voor het krijgen van een nationale identiteitskaart. Alleen met een identiteitskaart is het mogelijk te stemmen. De verkiezingen in Burkina zijn voorzien in 2010. Begin november is duidelijk dat dit een lastige klus is en dat het programma vertraging oploopt.
Grote markt in Ouagadougou
In 2003 is de Grote Markt in het centrum van Ouagadougou afgebrand. Door gebrek aan water in de buurt is indertijd het bruisende, economische hart in de hoofdstad geheel verwoest. Sindsdien hebben de markthallen leeggestaan. De boetiekeigenaren verspreidden zich over de hele stad, klanten waren hun vertrouwde winkeltjes kwijt. Langzaamaan is hun bestaan weer opgebouwd. Na zes jaar is de Grote Markt hersteld en op 23 mei 2009 feestelijk geopend door o.a. de minister-president Tertius Zongo en de burgemeester van Ouagadougou. In totaal is er plaats voor circa 1600 winkeltjes voor kruiden, groente, fruit, vlees en kleding. Voor de toeristen – en dus de boetiekeigenaren – is het weer een prachtige trekpleister.

FAO voedseltop in Rome
In november 2009 is de FAO voedseltop weer bijeen geweest. Het belang van landbouwhulp aan arme landen is daar aan de orde geweest. Ban Ki Moon, voorzitter van de VN, sprak over de relatie tussen de voedselvoorziening en het klimaat. Naast het smelten van gletsjers en de poolkappen is ook droogte een gevolg van klimaatverandering. De Afrikaanse kleine boeren, die een groot aandeel hebben in de productie van voedsel in Afrika en die zeer afhankelijk zijn de regen, kunnen verwachten dat hun oogsten zullen afnemen tot wel 50% in 2020. Dit staat in schril contrast met de verwachting dat in 2050 wereldwijd 70% meer voedsel moet verbouwd worden om de toekomstige 9,1 miljard mensen te voorzien van voldoende voedsel. De FAO had verzocht om een toezegging van 44 miljard dollar (ruim 29 miljard euro) op jaarbasis. Dit bedrag is nodig om het voedselprobleem voor 2025 op te lossen. De deelnemende 192 landen hebben afgesproken de landbouwhulp aan de arme landen te verhogen, maar het verzochte bedrag is niet toegezegd. Ook het doel om voor 2025 een einde aan de honger in de wereld te maken, komt niet in de verklaring van de FAO-top voor. De directeur van de FAO heeft dan ook zijn teleurstelling uitgesproken over de resultaten van de voedseltop. Hij erkende dat de belofte is gedaan de hulp aan de landbouwsector te vergroten, maar wees er op dat de slotverklaring noch concrete doelstellingen noch een deadline bevat. “Als het mogelijk is biljoenen dollars te genereren voor de stimulering van de wereldwijde economie om de financiële crisis te bestrijden, zou de wereld ook in staat moeten zijn de middelen te verschaffen om het hongerprobleem op te lossen”.
terug naar boven